CẢ THẾ GIỚI NÍN THỞ CHỨNG KIẾN, IRAN TRƯỚC GIỜ G: NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG CỦA CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI THẦN QUYỀN. TỰ DO ĐANG PHẢI TRẢ BẰNG MÁU, VỚI HÀNG NGÀN NGƯỜI CHẾT!

14/1/2026

Iran rung chuyển – biểu tình đã vượt ngưỡng nổi dậy

Từ cuối tháng 12/2025, Iran chìm trong làn sóng phản kháng lớn nhất kể từ cuộc Cách Mạng Hồi Giáo 1979. Khởi đầu là bãi thị của giới thương nhân tại Đại Chợ Tehran, phản đối lạm phát và đồng rial sụp đổ, phong trào nhanh chóng lan thành hơn 600 điểm đấu tranh tại 31 tỉnh, chuyển hẳn sang đối đầu chính trị trực diện với các khẩu hiệu:

“Độc tài chết đi!” – “Tự do hay là chết!”
Các tổ chức nhân quyền như HRANA cho biết:
-Hơn 2.000 người đã thiệt mạng (đa số là người biểu tình)
-Trên 18.000 người bị bắt

Trong khi đó, nhiều nguồn tin độc lập và truyền thông quốc tế ước tính con số tử vong có thể lên tới 12.000–20.000 người, khiến đây trở thành cuộc đàn áp đẫm máu nhất trong lịch sử hiện đại Iran.

Đàn áp toàn diện nhưng không khuất phục được nỗi đói
Chính quyền Tehran sử dụng mọi biện pháp:
-Bắn đạn thật, bắn tỉa vào người dẫn đầu
-Dựng súng máy chặn đoàn biểu tình
-Cắt Internet, điện thoại, cô lập thông tin
Tuy nhiên, bạo lực không còn hiệu quả.

Theo các nhà phân tích, Iran đã bước qua “lằn ranh sợ hãi”, bởi nỗi đói còn đáng sợ hơn cái chết.
Lạm phát hiện ở mức trên 42%, riêng thực phẩm tăng 70%, trong khi đồng rial mất giá gần 15.000 lần so với năm 1979. Một tháng lương không mua nổi vài quả trứng, tầng lớp trung lưu bị xóa sổ, tích lũy cả đời bốc hơi chỉ sau một đêm.

“Đồng tiền Iran không còn là phương tiện thanh toán, mà là thước đo tuyệt vọng hàng ngày của người dân.”

Cô lập quốc tế – trục chống lưng sụp đổ

Iran hôm nay gần như không còn đồng minh thực sự:

-Syria: chế độ Bashar al-Assad sụp đổ, chạy sang Nga
-Hamas, Hezbollah, Houthi: bị Israel đánh suy yếu nghiêm trọng
-Nga: sa lầy tại Ukraine, tự lo không xong
-Trung Quốc: mua dầu giá rẻ nhưng không bảo vệ Tehran
-Chương trình nguyên tử: bị Mỹ–Israel oanh kích, tê liệt

Iran đang trở thành quốc gia bị cô lập nhất thế giới, cùng hàng ngũ với Bắc Hàn.
Mỹ và phương Tây: áp lực chưa từng có
Tổng Thống Donald Trump công khai đứng về phía người biểu tình Iran, liên tục cảnh báo chính quyền Tehran:

“Nếu họ tiếp tục bắn giết người biểu tình ôn hòa, Mỹ sẽ tới cứụ
Tiếp viện đang tới.”

Tổng Thống Trump đồng thời:

-Hủy đối thoại với Iran
-Áp thuế 25% lên mọi quốc gia làm ăn với Tehran
Cân nhắc các biện pháp hỗ trợ Internet, tấn công mạng, cô lập chỉ huy đàn áp
Châu Âu cũng lên tiếng. Thủ tướng Đức tuyên bố thế giới đang chứng kiến “những ngày, những tuần cuối cùng của chế độ thần quyền Iran.”

Có thay đổi chế độ hay không?

Dù bị phản kháng dữ dội, chế độ Tehran vẫn tồn tại nhờ:
-Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) trung thành tuyệt đối
-Đối lập phân tán, chưa có lãnh đạo thống nhất
Nhân vật lưu vong Reza Pahlavi kêu gọi quốc tế hành động, nhưng khả năng khôi phục quân chủ không được đa số dân Iran ủng hộ, do ký ức đàn áp dưới thời Pahlavi vẫn còn.

Các chuyên gia nhận định:
Thay đổi nếu xảy ra, sẽ không đến từ bom đạn, mà từ sự sụp đổ kinh tế và ý chí quần chúng.

Iran hội đủ điều kiện cách mạng

Theo giới phân tích quốc tế, Iran hiện hội đủ 5 yếu tố của một cuộc cách mạng thành công:

-Khủng hoảng tài chính toàn diện
-Tầng lớp tinh hoa phân rã
-Phong trào quần chúng lan rộng
-Câu chuyện đấu tranh có sức thuyết phục
-Môi trường quốc tế thuận lợi

Một chế độ toàn trị không sụp đổ từ từ, mà đổ trong khoảnh khắc, khi đồng tiền mất giá và người dân không còn gì để mất.

Khẩu hiệu tranh đấu:

-“Khi dân không còn sợ chết, độc tài không còn đường sống”
-“Tiền sụp – chế độ sụp”
-“Tự do không đến từ súng, mà từ dạ dày trống rỗng”

KẾT

Iran đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Chế độ thần quyền có thể chưa sụp đổ hôm nay, nhưng nền móng đã nứt gãy. Nếu người dân Iran giữ vững đường phố, lịch sử Trung Đông có thể bước sang một trang mới!

(Theo Báo Thằng Mõ, San Jose)

Báo Thằng Mõ, San Jose