Nguồn tin và chi tiết: https://www.sciencealert.com/simple-lifelong-habits-can-cut-your-alzheimers-risk-by-38-study-finds?utm_source=flipboard&utm_content=user/ScienceAlert

HCD: Tóm tắt nội dung bài báo (có thể bản dịch nguyên văn nằm dưới phần tóm tắt)

Bài báo này nói về một nghiên cứu mới cho thấy: những thói quen đơn giản như đọc sách, viết lách và học ngôn ngữ trong suốt cuộc đời có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc Alzheimer và suy giảm nhận thức. Dưới đây tóm tắt những chi tiết quan trọng.
---

Nghiên cứu này được thực hiện như sau:

Nghiên cứu do nhóm tại Rush University Medical Center (Mỹ) thực hiện. Kết quả được công bố trên tạp chí Neurology năm 2026. Có 1.939 người tham gia.

Tuổi trung bình khi bắt đầu nghiên cứu: 80 tuổi. Thời gian theo dõi trung bình: gần 8 năm.

Các nhà nghiên cứu đánh giá cái gọi là “cognitive enrichment” (làm giàu nhận thức) — tức là mức độ một người đã tham gia các hoạt động kích thích trí não trong suốt cuộc đời.
HCD: Cuộc nghi6n cứu nầy chỉ có 1939 người tham dự và kéo dài 8 năm nên không thể coi là lớn
---

“Làm giàu nhận thức” gồm những gì?

Người tham gia được hỏi về thói quen của họ ở 3 thời điểm: Khi 12 tuổi Khi 40 tuổi Ở thời điểm hiện tại Các câu hỏi bao gồm:

Có thường xuyên đọc sách không?
Có đến thư viện, bảo tàng không?
Có học ngoại ngữ không?
Có sử dụng từ điển không?
Có viết lách thường xuyên không?

Từ đó, mỗi người được chấm điểm mức độ “giàu hoạt động trí tuệ”.
---

Kết quả chính rất đáng chú ý

So sánh nhóm có điểm “làm giàu nhận thức” cao nhất với nhóm thấp nhất:

Giảm nguy cơ:

Giảm 38% nguy cơ mắc Alzheimer. Giảm 36% nguy cơ suy giảm nhận thức nhẹ (Mild Cognitive Impairment – MCI)

Trì hoãn bệnh:

Alzheimer khởi phát muộn hơn trung bình 5 năm. Suy giảm nhận thức nhẹ xuất hiện muộn hơn 7 năm. Đây là con số khá lớn trong nghiên cứu về lão hóa não.
---

Phát hiện từ phân tích não sau khi qua đời

Những người qua đời trong thời gian nghiên cứu đã được phân tích mô não.

Kết quả cho thấy: Những người có mức “làm giàu nhận thức” cao từ thời thơ ấu có dấu hiệu ít bị tích tụ protein bất thường trong não (liên quan đến Alzheimer).

Điều này cho thấy có thể có một mức độ bảo vệ sinh học thực sự trong não.
---

Có phải do giàu có hoặc điều kiện xã hội tốt hơn không?

Các nhà nghiên cứu cũng xem xét yếu tố tình trạng kinh tế – xã hội (SES).

Trước đây, nhiều nghiên cứu cho thấy người có điều kiện kinh tế tốt thường có nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy:

Lợi ích của hoạt động trí tuệ không chỉ đơn thuần là do giàu có hoặc học vấn cao. Dù SES có ảnh hưởng nhỏ, nhưng hoạt động trí tuệ suốt đời vẫn có tác động độc lập.

Nói cách khác: Không phải chỉ vì bạn giàu hoặc có nhiều điều kiện, mà chính việc bạn duy trì hoạt động trí não lâu dài mới tạo nên khác biệt.
---

Nhưng cần lưu ý điều gì?

Nghiên cứu này chỉ cho thấy mối liên hệ mạnh, chứ không chứng minh được quan hệ nhân quả tuyệt đối.

Một số hạn chế: Dựa vào trí nhớ của người tham gia khi nhớ lại thói quen thời trẻ → có thể không hoàn toàn chính xác.

Não bộ chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố khác như: Giấc ngủ, Vận động, Chế độ ăn, Bệnh lý tim mạch, Di truyền

Vì vậy, đọc sách không phải là “lá chắn thần kỳ”, nhưng là một phần quan trọng trong lối sống lành mạnh.
---

Điều này có hợp lý không?

Rất hợp lý. Nghiên cứu trước đây cũng từng cho thấy: Giải ô chữ Chơi cờ Làm toán Học kỹ năng mới … đều giúp duy trì hoạt động của neuron.

Giống như cơ thể cần vận động thể chất, não cũng cần “tập thể dục” bằng trí tuệ.
---

Thông điệp quan trọng nhất

Theo nhà nghiên cứu Andrea Zammit: Việc tiếp xúc lâu dài với môi trường kích thích trí tuệ từ nhỏ đến già có thể ảnh hưởng mạnh đến sức khỏe não bộ về sau.

Đầu tư vào: Thư viện, Giáo dục sớm, Môi trường học tập suốt đời, … có thể giúp giảm tỷ lệ mắc sa sút trí tuệ trong cộng đồng.
---

Vậy bạn nên làm gì?

Dù bạn bao nhiêu tuổi, vẫn chưa muộn để bắt đầu:

Đọc sách thường xuyên Viết lách, Học ngoại ngữ, Tham quan bảo tàng, Giải đố, Đi bộ, Ăn uống lành mạnh

Ngủ đủ giấc Kết hợp nhiều yếu tố sẽ tốt hơn chỉ làm một việc.
---

Tóm lại

Nghiên cứu lớn trên gần 2.000 người cao tuổi cho thấy: Một đời gắn bó với sách vở và hoạt động trí tuệ

- Có thể giảm gần 40% nguy cơ Alzheimer
-Trì hoãn bệnh từ 5–7 năm
- Tác động độc lập với yếu tố giàu nghèo

Dù chưa chứng minh nhân quả tuyệt đối, bằng chứng ngày càng mạnh cho thấy:

Giữ cho não hoạt động tích cực suốt đời có thể là một trong những cách đơn giản và hiệu quả nhất để bảo vệ trí nhớ khi về già.

HCD: Kết luận các bạn có tuổi nên đọc email MTC (Morning Tea Club) và tìm vào góc đố vui đọc lời giải. Hiểu được lời giải là đạt yêu cầu rồi. Còn như thấy góc đố vui rắc rới quá mức thì vài Quán Ven Đường đọc sách báo ngày xưa. Đây là quán “Hôm Nay Ăn Khỏi Trả Tiền” mà mang thực phẩm về bao nhiêu cũng được, chỉ e các bạn không có kho đủ lớn để chứa hết.

Feb. 18, 2026-Posted by HoangLan